De maestro

Na jaren mijn subtiele en minder subtiele hints te hebben genegeerd, had mijn lief eindelijk kaartjes geregeld voor het RPhO onder leiding van Valerie Gergiev. Helaas ging het om zijn afscheid van Rotterdam maar dat maakte dit tweede van de drie afscheidsvoorstellingen niet minder verpletterend. De mans charisma is welhaast tastbaar, zijn genialiteit onontkoombaar en zijn performance op de bok een kunstvorm op zich. Gergiev moet gehoord én gezien worden. Verdwaasd ons plastic tasje met CD-box én DVD vasthoudend zaten we na te smeulen in de trein naar huis. Godegodegod!

Gergjevs afscheid biedt vertroosting

MUZIEK, Frits van der Waa
De Volkskrant, 26 mei 2008

Rotterdam - Wat Valeri Gergjev ertoe bewogen heeft om juist Brahms’ Ein deutsches Requiem te kiezen als het werk waarmee hij dit weekeinde afscheid nam als chefdirigent van het Rotterdams Philharmonisch Orkest is niet recht duidelijk. Gergjev staat bij uitstek bekend om zijn vlammende vertolkingen van grote symfonieën, en dit Requiem is noch vlammend, noch een symfonie, terwijl de combinatie Gergjev-Brahms ook niet altijd een vanzelfsprekende is. Maar als je bedenkt dat een requiem over de eindigheid van alle dingen gaat, is het toch geen kwade keus.

Als bezegeling van een samenwerking die teruggaat tot 1988 en in 1995 uitmondde in Gergjevs benoeming bood orkestdirecteur Jan Raes de scheidende chef een dvd en een vier schijven tellend cd-album aan, waarop de hoogtepunten uit die twintig jaar zijn vastgelegd.

Tevens mag Gergjev voortaan de titel honorary conductor voeren, en nam hij de Van Oldenbarneveldtpenning, een belangrijke onderscheiding van de stad Rotterdam, in ontvangst. Gergjev blijft in elk geval terugkomen voor het jaarlijkse festival dat zijn naam draagt.

Voor Brahms’ Requiem hadden Gergjev en het RPhO zich verzekerd van de goede diensten van het Koor van de Zweedse Omroep, een gezelschap dat de vele aspecten van Brahms bijbeltekstzettingen met glans en diverse krachtgradaties naar voren bracht. Gergjev kneedde de golvende stemmenvloed tot plechtstatige spanningsbogen, hield zowel orkest als zangers voortreffelijk in balans, en kwam zo tot een uitvoering die, hoewel gewichtig, niet zwaar op de hand was. Van de Poolse bariton Mariusz Kwiecien kwamen galmende stentorgeluiden en de Noorse invalstersopraan Solveig Kringelborn riposteerde met een lieftallig vibrato.

Het orkest liet horen dat het onder Gergjevs bewind een intens samenspel heeft ontwikkeld waarbinnen het koper desgewenst kan ruisen en de strijkers zo nodig kunnen schallen, wat ook in de grote zevendelige structuur en de overwegend op versmolten veelvoud gerichte orkestklank van Brahms’ Requiem goede diensten bewijst.

Met een ietwat monolithische benadering van het werk bood Gergjev zijn massaal opgekomen gehoor vertroosting bij zijn afscheid: vertroosting in velerlei gedaanten, ingekeerd dan wel martiaal, bescheiden dan wel op volle kracht, steeds met de grote lijn voor ogen. Maar ‘rusten van de arbeid’, zoals het koor in het slotdeel de zielen van de gestorvenen toewenst, zal er bij workaholic Gergjev vooralsnog wel niet van komen.

Oorspronkelijk gepost op 26 mei, 16:05 op Hyves